troi-dat-bat-nhan

“Trời đất bất nhân” – đọc lại Lão Tử

---------------------
Trời đất bất nhân, coi vạn vật như chó rơm;
Thánh nhân bất nhân, coi bách tính như chó rơm.
Khoảng giữa trời đất, chẳng phải như ống bễ (thổi lửa) sao?
Hư không mà không kiệt, động càng sinh ra nhiều.
Nói nhiều thì mau cùng, chẳng bằng giữ trung đạo.
----------------------
"Nhân" này không có “nhân nghĩa” theo kiểu con người – tức không thiên vị, không yêu ghét, không phân biệt, không tư tình cá nhân.

Sinh thì sinh, diệt thì diệt – không vì ai mà thay đổi quy luật. Không “thương” ai hơn ai, không “ghét” ai hơn ai. Đó là cái gọi là "bất nhân"...

"chó rơm" con chó làm bằng rơm dùng trong nghi lễ cổ: Khi cúng tế, được trang trọng bày biện, phủ gấm vóc; sau khi cúng xong, bị vứt ra đường, người đi qua giẫm đạp, thậm chí lấy đốt lửa.

Thánh nhân vì noi theo trời đất nên cũng công bằng, vô tư.. Đối với trăm họ bách tính, cũng coi bình đẳng như chó rơm.

"hư không" giống như cái bễ lửa: trông thì rỗng tuếch, không có gì, nhưng chính cái rỗng ấy mới làm lửa trong lò cháy rực..

"bễ rỗng" nhưng bất tận – dùng mãi không hết, càng dùng càng sinh khí mạnh mẽ.

Nói nhiều (đa ngôn) thì mau hết, Không bằng giữ lấy cái trung (thủ trung – giữ trung đạo), đấy chính là

"nói nhiều thì mau cùng, không bằng giữ lấy cái trung"

----
![][image12]