Skip to content

PHẦN 1: SINH LÝ HỌC VỀ BỆNH PARKINSON VÀ HIỆN TƯỢNG "ĐÔNG CỨNG" (FREEZING)

Source: Cẩm nang giữ gìn sức khỏe và kéo dài tuổi thọ Note: This article currently mirrors the Vietnamese source. A translated English version will be added later.

Để hiểu tại sao Thái Cực Quyền có tác dụng, trước hết chúng ta cần hiểu cơ chế gây bệnh của Parkinson dưới góc độ vận động học.

1.1. Sự mất cân bằng trong hạch nền (Basal Ganglia)

Hạch nền là bộ phận của não chịu trách nhiệm "lọc" và "điều phối" các tín hiệu vận động. Ở người khỏe mạnh, hạch nền cho phép chúng ta thực hiện các chuyển động tự động (như đi bộ, cầm nắm) mà không cần suy nghĩ nhiều. Tuy nhiên, khi thiếu hụt dopamine, bộ lọc này bị hỏng. Các tín hiệu vận động trở nên chồng chéo, gây ra hiện trạng "cứng" cơ hoặc run rẩy. Bệnh nhân không thể khởi động một động tác một cách dứt khoát, hoặc không thể dừng lại đúng lúc.

1.2. Hiện tượng "Đông cứng dáng đi" (Freezing of Gait - FOG)

Một trong những triệu chứng gây ám ảnh nhất của bệnh Parkinson là hiện tượng "đông cứng". Đó là khi bệnh nhân đột ngột cảm thấy chân mình như bị dán chặt xuống sàn nhà, không thể bước tiếp dù ý chí rất muốn di chuyển.

Hiện tượng này thường xảy ra khi họ phải đi qua cửa hẹp, quay người 180 độ hoặc khi bị mất tập trung. Về mặt thần kinh, đây là sự sụp đổ tạm thời trong khả năng điều phối nhịp điệu của não bộ. Khi đó, ranh giới giữa "ý định vận động" và "thực hiện vận động" bị đứt gãy.

1.3. Mất ổn định tư thế và nỗi sợ té ngã

Bệnh nhân Parkinson thường bị mất khả năng điều chỉnh trọng tâm tự động. Họ có xu hướng đổ người về phía trước (stooped posture) và bước những bước ngắn, nhanh (shuffling gait). Khi mất thăng bằng, họ không còn khả năng phản xạ nhanh để đưa chân ra chống đỡ, dẫn đến những cú ngã nghiêm trọng, gây gãy xương và tổn thương não.

Vì vậy, mục tiêu của phục hồi chức năng cho bệnh nhân Parkinson không phải là tập cho họ chạy nhanh hay nâng tạ nặng, mà là tái thiết lập khả năng thăng bằng động và khả năng khởi động chuyển động. Đây chính là lĩnh vực mà Thái Cực Quyền phát huy tác dụng tối đa.